• Av. Demet Güney

BOŞANMA DAVASINDA MADDİ TAZMİNAT

Türk toplumunun temel yapı taşı olarak kabul edilen “aile kurumu” evlilik birliğinin kuruluşunda sona erdiğinde ortaya çıkabilecek hak ve yükümlülüklere kadar pek çok açıdan mevzuatımızda düzenlenmiş, hukuki koruma altına alınmıştır. Normal şartlarda, evlenmeyle birlikte eşler hem maddi hem manevi açıdan ortak bir hayata adım atarak yeni hak ve yükümlülüklere sahip olurlar. Boşanmanın gerçekleşmesi halinde ise birlikte yaşama hak ve yükümlülüğü sona eren tarafların ekonomik ortaklıkları da son bulur. Dolayısıyla, boşanma nihayetinde, tarafların ekonomik menfaatlerinde birtakım bozulmalar ortaya çıkabilir. Bu dengenin sağlanabilmesi için ise, mevzuatta, boşanmada kusursuz veya daha az kusurlu olan eşin, birtakım şartlar mevcut ise karşı taraftan maddi tazminat talep edebileceği düzenlenmiştir.

Maddi tazminata hükmedilebilmesi için aranan şartlar:

  • Evlilik birliği, mahkemenin boşanma kararı ile sonlandırılmış olmalıdır.

  • Maddi tazminat talebinde bulunulmuş olmalıdır. (TALEP çok önemli!)

  • Kendisinden maddi tazminat talep edilen taraf, boşanmaya sebep olan olaylarda kusurlu olmalıdır.

  • Maddi tazminat talebinde bulunan taraf, boşanmaya sebep olan olaylarda kusursuz olmalı veya diğer eşe oranla daha az kusurlu olmalıdır.

  • Evlilik birliğinin sona ermesi, maddi tazminat talebinde bulunan tarafın mevcut veya muhtemel menfaatlerinde zarara sebebiyet vermiş olmalıdır.

  • Hükmedilen tazminat miktarı, aleyhinde karar verilen tarafın ödeme gücüne uygun olmalıdır.

Maddi Tazminat Talebinde Ne Zaman Bulunabilirim?

Mahkemenin re’sen, diğer bir deyişle “kendiliğinden”, maddi tazminata hükmetmesi mümkün değildir. Maddi tazminat talebinde bulunması mecburidir. Maddi tazminat talebi ise, boşanma davası aşamasında ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararından itibaren 1 yıl içinde de ayrı bir dava olarak mahkemeye başvurulabilir. Bu 1 yılın dolması üzerine, dava hakkı zamanaşımına uğrar.


Tarafların Kusur Oranlarının Tespiti Nedir?

Mahkemece, tarafların ileri sürdükleri tüm iddia, savunma ve deliller göz önünde bulundurularak boşanmanın sebepleri açısından tarafların kusur oranları hesaplanır. Somut bir örnekle izah edilecek olursa, ev işleriyle ilgilenmekten imtina eden bir ev hanımı ile kendisini aldatan bir koca arasında görülmekte olan boşanma davasında, başkaca hususlar mevcut değil ise, aldatan kocanın ev işlerini ihmal eden eşine oranla daha ağır kusurlu kabul edileceği açıktır. Bu durumda, kadının, aldatan eşinden maddi tazminat talep etmesi mümkündür.


Boşanma Sonucunda Mevcut veya Muhtemel Menfaatlerin Zarar Görmesi:

Evlilik birliği boşanma olmadan devam edecek olsaydı eşlerin elde edeceği maddi yararlar, “beklenen(muhtemel) maddi menfaat kaybı” olarak tabir edilmektedir. Örneğin, eşinin mirasından yararlanamama durumu, beklenen maddi menfaat kaybı olarak değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, örneğin eşinin sigortasından yararlanan şahsın, boşanma nihayetinde bu bakımdan uğrayacağı zarar “mevcut maddi menfaat kaybı” olarak kabul edilmektedir. Bu hususta Yargıtay, boşanma sonucunda eşinin maddi desteğini yitiren şahısların dahi mevcut maddi menfaat kaybına uğradığı ve diğer şartların varlığı halinde maddi tazminata hükmedilebileceği yönündedir.


Tazminat Miktarının Belirlenmesi:

Mahkemece, maddi tazminat miktarı belirlenirken göz önünde bulundurulan ilk kıstas, talep edilen maddi tazminat miktarıdır. Bu miktarın üzerinde karar verilmesi mümkün değildir. Mahkemece “tarafların boşanmadaki kusur oranları, evliliğin süresi, tarafların ekonomik durumları, bilhassa tazminat ödemesine karar verilen tarafın ödeme gücü” gibi hususlar göz önünde bulundurularak maddi tazminat miktarı belirlenir. Ödemenin irat halinde veya peşin olarak yapılmasına karar verilmesi mümkündür.


İrat Halinde Ödenen Maddi Tazminat Yükümlülüğünü Kaldıran Durumlar:

  • Eşlerden birinin vefatı

  • Alacaklı eşin yeniden evlenmesi/Evli olmamasına rağmen evli hayatı sürdürmesi

  • Alacaklı eşin haysiyetsiz hayat sürmesi

  • Alacaklı eşin, maddi tazminat gerekçesi olan ekonomik ihtiyaç durumunun ortadan kalkması

Maddi Tazminat İçin Faiz Alınabilir Mi?

Maddi tazminata ilaveten faiz talebinde de bulunulmuş ise, kararın kesinleşme tarihinden itibaren mahkemece hükmedilen maddi tazminat bedeli üzerinden faiz alınabilir.



* Konu hakkında daha fazla bilgi almak ve her türlü sorunuzu iletmek için iletişim bilgilerimizden bizimle irtibata geçebilirsiniz.

** Yukarıda yer alan yazı yalnızca paylaşım amacıyla tarafımızca hazırlanmış olup herhangi bir vekil-müvekkil ilişkisi doğurmamaktadır. Bu nedenle hukuki soru ve işlemleriniz için birebir bir hukukçudan destek almanız ve somut olayınız ile ilgili olarak sadece paylaşım ile hareket etmemeniz tavsiye edilir.


*** Sitedeki yazı ve içeriklerin yazılı izin olmaksızın kopyalanması veya başka yerde kullanılması durumunda başta FSEK olmak üzere yürürlükteki ilgili mevzuatlar uyarınca yasal işlem yapılacaktır.





207 görüntüleme

Güncel Yazılar / Makaleler

© 2017 Güney Hukuk Bürosu. Tüm hakları saklıdır.